ATO: automatyczna dolewka, która nie zaleje Ci salonu

ATO (Auto Top-Off) to automatyczne uzupełnianie wody odparowanej z akwarium. Prosty mechanizm — pływak i pompa — ale to właśnie na nim zdarzają się najkosztowniejsze awarie w akwarystyce: zablokowany pływak potrafi wpompować do zbiornika cały baniak wody RO. Dlatego w sterowniku Oquari dolewka od pierwszego dnia ma wbudowane zabezpieczenia, których nie da się wyłączyć przypadkiem.

Po co w ogóle ATO

Z akwarium codziennie odparowuje woda — ale tylko czysta woda, sól zostaje. Bez dolewki zasolenie pełznie w górę z dnia na dzień, a po podmianie skacze w dół. Dla korali i wrażliwych ryb te wahania to chroniczny stres. ATO utrzymuje poziom (a więc i zasolenie) praktycznie idealnie płasko, dolewając wodę RO małymi porcjami przez cały dzień.

Jak to działa: pływak i pompa

Zestaw jest minimalistyczny:

pływak — czujnik poziomu w sumpie lub zbiorniku, podłączony do wejścia binarnego (np. wejścia DI modułu sond Oquari-Sonda, który ma dwa wejścia przewidziane właśnie na pływaki ATO),
pompa dolewki — mała pompka w baniaku z wodą RO, wpięta w gniazdo przekaźnikowe.

Logika: poziom opadł → pływak opada → sterownik załącza pompę. Poziom wrócił → pływak się podnosi → pompa stop. Reguła działa w całości lokalnie, w sterowniku — nie potrzebuje WiFi, chmury ani Home Assistanta.

Dlaczego limit czasu i cooldown ratują akwarium

Sam pływak to za mało. Klasyczne scenariusze katastrofy:

pływak zakleszczył się w dolnej pozycji (ślimak, glony, osad soli) — pompa leje bez końca,
wąż dolewki wypadł z sumpa — pompa leje na podłogę, a poziom „nie chce" wzrosnąć,
pływak uszkodzony elektrycznie — sterownik widzi wiecznie „niski poziom".

We wszystkich trzech przypadkach objaw jest ten sam: pompa pracuje podejrzanie długo. Dlatego preset ATO zawsze zawiera dwa parametry bezpieczeństwa:

Maksymalny czas dolewania — sterownik zna typową dolewkę Twojego zbiornika (np. 2 minuty). Jeśli pompa pracuje ciągle dłużej, warstwa bezpieczeństwa sterownika wymusza jej wyłączenie — niezależnie od tego, co „mówi" pływak.
Cooldown (czas blokady) — po takim awaryjnym odcięciu ponowne załączenie pompy jest zablokowane na zadany czas. To odcina drugi wektor zalania: bez cooldownu zawieszony pływak powodowałby cykl „limit — chwila przerwy — znowu lanie", który sumarycznie i tak zalałby zbiornik.

Ta ochrona działa w warstwie safety silnika — jest nadrzędna wobec wszystkich reguł i harmonogramów. Żadna inna reguła, ręczne sterowanie z aplikacji ani automatyzacja z Home Assistant nie „przegłosuje" odcięcia.

Limit czasu ustaw z głową, ale ciasno. Zmierz raz stoperem, ile realnie trwa dolewka po całym dniu parowania, i ustaw limit na 2–3× tej wartości. Zbyt luźny limit (np. 30 minut przy zbiorniku parującym szklankę dziennie) czyni zabezpieczenie iluzorycznym.

Konfiguracja presetu w portalu

Otwórz portal sterownika (oquari-core-XXXX.local) → Tryb i presety → ATO (dolewka).
Wskaż punkt pływaka — wejście binarne, do którego podłączyłeś czujnik.
Wskaż punkt pompy — przekaźnik/gniazdo, w które wpięta jest pompka.
Ustaw maks. czas dolewania i cooldown (rozsądny start: cooldown 30–60 minut — przez ten czas zdążysz zareagować na alarm).
Kliknij Podgląd programu, sprawdź wygenerowane reguły, potem Zastosuj.

Alarm blokady

Awaryjne odcięcie to nie tylko wyłączenie pompy — preset generuje też alarm zablokowania dolewki. Zobaczysz go w portalu, a jeśli masz włączoną integrację z Home Assistant, także jako zdarzenie w HA (i dalej: powiadomienie na telefon).

Alarm blokady traktuj zawsze jako wezwanie do inspekcji: sprawdź pływak, wąż i poziom w baniaku, zanim pozwolisz dolewce wrócić do pracy.

Po restarcie sterownika liczniki zaczynają od zera — to normalne. Zabezpieczenie czasowe pilnuje ciągłej pracy pompy, a nie sumy dobowej, więc chwilowy zanik zasilania nie osłabia ochrony w praktyce: zawieszony pływak znów wyzwoli limit po tym samym maksymalnym czasie.

Dobre praktyki

Baniak dolewki dobieraj tak, by jego pełne wlanie do zbiornika nie było katastrofą (bufor objętości to ostatnia linia obrony).
Pływak czyść przy okazji podmian — osady solne to najczęstsza przyczyna zacięć.
Jeśli masz drugie wejście binarne wolne, dołóż drugi pływak wyżej jako niezależny alarm przelania.