← Samouczek

Home Assistant: akwarium w smart domu, logika w sterowniku

Sterownik Oquari integruje się z Home Assistant natywnie: włączasz jedną opcję w portalu, a encje akwarium same pojawiają się w HA — bez pisania konfiguracji, bez chmury, bez wtyczek firm trzecich. Ten poradnik pokazuje, jak to uruchomić, co dokładnie zobaczysz w HA i gdzie przebiega granica: HA nadzoruje i dodaje wygody, ale logika krytyczna zostaje w sterowniku.

Czym jest Home Assistant (w dwóch akapitach)

Home Assistant to najpopularniejsza na świecie otwarta platforma smart domu: darmowe oprogramowanie, które instalujesz u siebie (Raspberry Pi, mini-PC, NAS) i które spina urządzenia różnych producentów w jeden system — z dashboardami, wykresami historii, automatyzacjami i powiadomieniami na telefon.

Dla akwarysty HA oznacza jedno miejsce, w którym akwarium spotyka się z resztą domu: wykres pH obok temperatury salonu, powiadomienie o wycieku na ten sam telefon co alarm domowy, przycisk „karmienie" na tablecie w kuchni.

Krok 1: broker MQTT

Oquari rozmawia z HA przez MQTT — lekki protokół komunikacyjny smart domu. Potrzebujesz brokera (pośrednika wiadomości) w sieci lokalnej; w praktyce to jedna instalacja:

  1. W Home Assistant: Ustawienia → Dodatki → Sklep dodatków → Mosquitto broker → zainstaluj i uruchom.
  2. Utwórz w HA użytkownika dla sterownika (np. pmt) — dodatek Mosquitto użyje kont HA.
  3. W HA włącz integrację MQTT (zwykle podpowie się sama po starcie brokera).

Krok 2: włączenie w portalu Oquari

  1. Otwórz portal sterownika (oquari-core-XXXX.local) → zakładka Home Assistant.
  2. Włącz integrację i podaj: adres brokera (mqtt://IP-twojego-HA:1883), login i hasło użytkownika MQTT.
  3. Zapisz — sterownik połączy się z brokerem i ogłosi swoje encje (MQTT Discovery).

Po chwili w HA, w Ustawienia → Urządzenia i usługi → MQTT, pojawi się urządzenie „Oquari-Core" z kompletem encji.

Połączenie z brokerem jest nieszyfrowane (sieć lokalna). Używaj tej integracji wyłącznie we własnym LAN-ie i nadaj użytkownikowi MQTT osobne hasło. To standardowy model pracy lokalnych urządzeń smart home.

Co się pojawi w HA

Encje odpowiadają wejściom i wyjściom Twoich modułów — sterownik zgłasza je automatycznie, z właściwymi jednostkami i klasami (więc HA od razu rysuje wykresy i rozumie, co jest temperaturą, a co energią):

  • Sensory: pH, ORP, temperatury, przepływ (l/min), pomiary napięć/prądów, totalizery dozowania (ml, licznik narastający — idealny do statystyk zużycia płynów),
  • Sensory binarne: pływaki, czujnik wycieku, status „dozowanie w toku", flagi awarii modułów,
  • Przełączniki: gniazda przekaźnikowe i wyjścia binarne (grzałka, cyrkulacja, oświetlenie…),
  • Pola liczbowe: wyjścia 0–10 V (jasność lamp) oraz kanały dozowania (wpisanie wartości = zlecenie dawki w ml).

Do tego encja dostępności: gdy sterownik zniknie z sieci, HA od razu oznaczy jego encje jako niedostępne — co samo w sobie jest świetnym alarmem („akwarium offline").

Przykład: karmienie wyłącza cyrkulację na 5 minut

Klasyczna wygoda — przycisk w HA, który na czas karmienia zatrzymuje pompę cyrkulacyjną, a HA sam ją przywróci:

alias: Karmienie — pauza cyrkulacji
trigger:
  - platform: state
    entity_id: input_button.karmienie
action:
  - service: switch.turn_off
    target:
      entity_id: switch.pmt_core_cyrkulacja
  - delay: "00:05:00"
  - service: switch.turn_on
    target:
      entity_id: switch.pmt_core_cyrkulacja

Inne wdzięczne automatyzacje: powiadomienie push przy alarmie temperatury lub wycieku, przypomnienie o dolewce płynu, gdy totalizer dozownika przyrośnie o pojemność butelki, wykres dobowy pH na dashboardzie obok okna CO2.

Zasada podziału: HA nadzoruje, sterownik chroni

Najważniejszy akapit tego poradnika. Logika krytyczna — histereza grzałki, odcięcia awaryjne, limity czasu ATO, okno CO2, dozowanie — wykonuje się w sterowniku, lokalnie. HA jest warstwą nadzoru i wygody: dashboardy, historia, powiadomienia, sceny typu karmienie.

Ten podział to nie przypadek, tylko fundament bezpieczeństwa:

  • Gdy padnie WiFi, router, serwer HA albo internet — grzałka dalej trzyma temperaturę, ATO dalej pilnuje limitu czasu, CO2 dalej zamyka się poza oknem. Zbiornik nie zauważy awarii sieci.
  • Automatyzacja HA może przełączać gniazda, ale nie może obejść warstwy bezpieczeństwa sterownika: wymuszenia (odcięcie przegrzania, blokada zalania) są nadrzędne także wobec komend z MQTT.

Nie przenoś logiki ochronnej do HA, nawet jeśli potrafisz ją tam napisać. Automatyzacja „wyłącz grzałkę przy 27,5 °C" w HA przestaje istnieć razem z serwerem HA. Ta sama reguła w sterowniku działa zawsze. HA używaj do tego, w czym jest świetny: widzieć, wiedzieć i ułatwiać.

Wszystkie poradniki Presety Zestawy